Wat is een Data Dictionary?

De onmisbare basis voor Power BI dashboards en AI-agents

Een data dictionary is een overzicht waarin staat wat data binnen een organisatie betekent, waar die vandaan komt en hoe die gebruikt mag worden. Het is een praktisch hulpmiddel dat zorgt voor duidelijkheid, consistentie en vertrouwen in data.

Organisaties die werken met Power BI dashboards en AI-oplossingen merken al snel dat goede data niet alleen technisch klopt, maar ook inhoudelijk begrepen moet worden. Precies daar speelt een data dictionary een cruciale rol.

Wat is een data dictionary precies?

Een data dictionary (ook wel gegevenswoordenboek genoemd) legt vast:

  • wat een data-element betekent (bijvoorbeeld leverancier of omzet),
  • wie eigenaar is van deze data,
  • welke regels gelden (mag de waarde leeg zijn?),
  • en hoe de data technisch is opgeslagen, bijvoorbeeld in een database, Data Lake of Power BI-model.

De term data dictionary wordt soms verward met een business glossary. Het verschil is belangrijk:

  • een business glossary beschrijft de zakelijke betekenis van begrippen;
  • een data dictionary koppelt die betekenis aan de daadwerkelijke data en structuur.

Samen vormen ze de basis van goede data governance.

Waarom is een data dictionary zo belangrijk?

Zonder duidelijke afspraken over data ontstaan misverstanden. Is “klant” overal hetzelfde? En bedoelen we met “omzet” bruto of netto? Een data dictionary voorkomt dit en levert meerdere voordelen op.

Consistentie en duidelijkheid

Iedereen werkt met dezelfde definities. Dat voorkomt discussies en foutieve conclusies in rapportages.

Betere samenwerking

De data dictionary vormt een brug tussen business, analisten en technische teams. Iedereen gebruikt dezelfde taal.

Hogere datakwaliteit

Door regels en definities vast te leggen, worden fouten sneller zichtbaar en verbetert de kwaliteit van data.

Basis voor data governance

Eigenaarschap, verantwoordelijkheden en afspraken zijn vastgelegd, wat essentieel is voor grip op data binnen de organisatie.

Voorbeeld: data dictionary in een inkoopproces

Stel: je wilt vastleggen wat een leverancier precies is. Een data dictionary beschrijft dit bijvoorbeeld als volgt:

  • Business begrip: Leverancier
  • Definitie: De organisatie die goederen of diensten levert
  • Uniek kenmerk: Leveranciersnummer
  • Voorbeeld: KVL B.V.
  • Herkomst: CRM-systeem
  • Regels: Uniek, niet leeg, maximaal 100 tekens

Dankzij deze vastlegging weet iedereen:

  • welke leverancier bij een order hoort,
  • welk systeem leidend is,
  • en wie je moet benaderen als er iets misgaat.

De rol van een data dictionary in Power BI

Voor organisaties die werken met Power BI dashboards is een data dictionary bijna onmisbaar.

Begrijpelijke rapportages

Kolommen en metingen krijgen duidelijke namen en uitleg. Hierdoor begrijpen gebruikers wat ze zien en waar cijfers vandaan komen.

Betrouwbare cijfers

Regels uit de data dictionary worden toegepast bij het laden en transformeren van data. Dit leidt tot schonere data en betrouwbaardere rapporten.

Eén bron van waarheid

De data dictionary verklaart wat een meting betekent. Dat verhoogt het vertrouwen in rapportages en besluitvorming.

Minder onderhoud

Bij wijzigingen in brondata laat de data dictionary snel zien welke rapportages en dashboards geraakt worden. Bij KVL koppelen we deze vastgelegde definities en toelichtingen direct aan Power BI-rapportages, zodat gebruikers met één klik uitleg krijgen bij metingen, visuals en tabellen.

De rol van een data dictionary voor AI-agents

Ook AI-agents hebben duidelijke context nodig om goed te functioneren. Zeker wanneer AI vragen in gewone taal moet vertalen naar data-analyses.

Betere interpretatie van vragen

Vraagt een gebruiker naar “omzet”? Dan helpen vastgelegde definities AI te begrijpen welke data daarbij hoort.

Werken met synoniemen

Zegt iemand “klant” of “relatie”? Door vastgelegde definities is duidelijk dat beide begrippen naar dezelfde data kunnen verwijzen.

Minder fouten en aannames

Doordat definities en afspraken zijn vastgelegd, kan AI analyses maken zonder te steunen op aannames of interpretaties.

Snellere AI-adoptie

De data dictionary kan dienen als gestructureerde input voor AI-technologieën binnen organisaties, waardoor AI sneller en betrouwbaarder waarde toevoegt.

Aan de slag met een data dictionary

Dit is geen technisch document dat ergens blijft liggen, maar een praktisch hulpmiddel voor iedereen die met data werkt: van rapportgebruikers tot AI-toepassingen.

KVL helpt organisaties bij:

  • het opzetten en toepassen van data dictionaries als onderdeel van data governance,
  • de implementatie van Power BI dashboards, waarbij definities en metingen eenduidig worden vastgelegd, 
  • en het voorbereiden van organisaties op AI-toepassingen met een duidelijke en gedeelde databetekenis.

Wil je meer grip op data en betere beslissingen nemen? Neem gerust contact met ons op.

Deel dit insight met bijvoorbeeld collega's of vrienden

Daphne van der Linde

Performance & Data Marketeer

Hoi, ik ben Daphne

Met bijna 30 jaar ervaring in de wereld van data & analytics, zijn wij bij KVL gepassioneerd over het delen van inzichten met anderen. We vinden het geweldig om kennis en expertise te delen op het gebied van data en analytics, en helpen graag anderen hun begrip te vergroten.

Heb je vragen over bepaalde onderwerpen? Neem gerust contact met ons. Wij staan altijd klaar om te helpen.

Bekijk ook